18.11.2026 Scientific and methodological journal of the Tashkent University of Economics and Pedagogy. Volume 3 Issue 3
Abstract. Maqolada ijtimoiy tarmoqlardagi nutqiy etiketning psixolingvistik va lingvomadaniy xususiyatlari nazariy-tahliliy yondashuv asosida yoritiladi. Raqamli kommunikatsiya sharoitida salomlashuv, murojaat, minnatdorlik, uzr so‘rash, e’tiroz bildirish va fikrni yumshatish kabi nutqiy harakatlarning namoyon bo‘lishi tahlil qilinadi. Shuningdek, emojilar, grafik belgilar, qisqartmalar va boshqa multimodal vositalarning muloqot mazmuni hamda emotsional talqiniga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Xorijiy tadqiqotlarda ishlab chiqilgan kompyuter vositasidagi diskurs tahlili, xushmuomalalik nazariyasi haqidagi qarashlar o‘zbek internet-muloqoti xususiyatlarini izohlash uchun nazariy asos sifatida qo‘llanadi. O‘zbek tilidagi namunaviy kommunikativ vaziyatlar orqali milliy nutq odobi, ijtimoiy masofa, hurmat kategoriyasi va raqamli muloqot o‘rtasidagi munosabat ochib beriladi. Tadqiqot natijasida nutqiy etiketni faqat odob qoidalari majmui sifatida emas, balki raqamli muhitda shaxslararo munosabatlarni boshqaruvchi psixologik, pragmatik va madaniy mexanizmlar tizimi sifatida o‘rganish zarurligi asoslanadi.
Keywords: nutqiy etiket, ijtimoiy tarmoq, internet-diskurs, psixolingvistika, lingvomadaniyat, pragmatika, xushmuomalalik, emoji, multimodal kommunikatsiya, o‘zbek tili.